Tell Açana

Tel Açana (Tell Atchana), antik Alalah şehrinin günümüzdeki adıdır. Höyük, Asi nehrinin kuzey kıyısında, Tell Tayinat höyüğünün 800 m kadar güney doğusundadır. 1930 ve 1940'lı yıllarda Leonard Woolley tarafından kazılmıştır. Yeni kazılar Aslıhan Yener başkanlığında önce 2003 yılından itibared University of Chicago ve 2006 yılından itibaren de Antakya Mustafa Kemal Üniversitesi tarafından yürütülmektedir.

Alalah şehri MÖ 2. bin yılın ilk yarısında önce Halep merkezli Yamhad krallığının bir parçası olarak daha sonra da Mittanni himyesinde bir vassal krallık olarak zengin bir dönem geçirmiştir. Hitit belgeleri şehrin ilk olarak I. Hattusili zamanında bir Hitit istilasina uğradığını belirtir. Ancak kalıcı Hitit hakimiyeti MÖ 14. yüzyıl ortalarında I. Suppiluliuma döneminde başlar. Hitit döneminde şehir zamanla önemini kaybetmiştir ve bu döneme ait çok fazla anıtsal eser bulunmamıştır.

İkinci ve üçüncü resimlerde görülen ortostat İştar tapınağının son evrelerinde döşeme taşı olarak kullanılmış halde bulunmuştur. Rölyefteki erkek ve kadın figürlerinin önlerinde bulunan oldukça aşınmış durumdaki Luvi hiyeroglifi ile yazılmış etiketler elektronik tetkikler kullanılarak "Büyük Rahip, Prens Tuthaliya" ve "Prenses Ašnu-Hepa" şeklinde okunmuş ve bu kişilerin kral II. Mursili'nin çağdaşları olduğu öne sürülmüştür (Yener, Dinçol, Peker, NABU 2014-4). Buna göre ortostat MÖ 14. yüzyıl sonları veya 13. yüzyıl başlarına tarihlenebilir. Dik kenarlı bir şekilde işlenmiş kapı aslanları da tapınağın geç evresinde bulunmuştur ancak daha eski tarihli oldukları düşünülmektedir. Ortostat ve kapı aslanları Antakya Müzesindedir.


Büyük boy görmek için resimlere tıklayınız.