Ana Sayfa
English

Kululu Heykeli ve Stelleri

Kayseri’nin Kululu köyü yakınlarında Geç Hitit dönemine ait bir kaç tane stel, büyük bir heykel ve heykel parçaları bulunmuştur. Hepsi de bölgesel Tabal krallığı ile ilintilidir ve yaklaşık olarak M.Ö. 8. yüzyıla ait olup Kayseri Müzesinde sergilenmektedirler.
Kululu 1 steli 1935 yılında bir evde bulunmuştur. Üç tarafındaki Luvi hiyeroglifi ile yazılmış 6 satırlık yazıt, kendini Tuwati’nin hizmetkarı olarak tanıtan Ruwa isimli bir kişiye aittir. Tuwati (bakınız Çiftlik) kral Wasusarma’nın (bakınız Topada, Sivasa, Sultanhanı) babasıdır ve M.Ö. 8. yüzyıl ortalarında hüküm sürmüştür.
Kululu 2 steli 1945 yılında Kululu’da Bossert tarafından bulunmuştur. Bunun da üç tarafında Luvi hiyeroglifi ile yazılmış bir yazıt vardır. M.Ö. 8. yüzyıl ortalarına tarihlenen stel, Panuni adında bir prense adanmış abidedir.
Kululu 3 steli Tahsin Özgüç tarafından 1967 yılında Kululu’da bir evin duvarında kullanılmış halde bulunmuştur. Üstü yuvarlatılmış kireçtaşı stelin ön ve sol yüzünde 4 satırlık bir yazıt bulunmaktadır.
Kululu 4 steli 1983 yılında Mustafa Kalaç tarafından bulunmuş ve yayınlanmıştır. Bir stelin üst parçasıdır ve her yüzünde yazıt yer alır. Kululu 1 gibi bu da Ruwa’ya ait bir mezartaşıdır ve dolayısıyla Tuwati’nin hükümdarlık dönemi olan M.Ö. 8. yüzyıl ortalarına aittir.
Kululu 5 steli 1977 yılında Kayseri Müzesi tarafından Kululu’lu bir köylüden satın alınmıştır. Üç yüzünde 8 satırlık bir yazıt vardır. Bazı yapıların inşasına ait bir kitabedir ve M.Ö. 8. yüzyıla tarihlenmiştir. Yazıt, Çiftlik ve Kululu 2 steli ile benzerlikler gösterir.

Büyük boy görmek için resimlere tıklayınız.

StatueKululu 1
T. Bilgin, 2006 T. Bilgin, 2006 K. Bittel, 1976 Kululu 1 - T. Bilgin, 2006 Kululu 1, soldan görünüş - T. Bilgin, 2006 Kululu 1, sağdan görünüş - C. Süer, 2011 Kululu 1 - J. D. Hawkins, 2000
Kululu 2Kululu 3
Kululu 2 - C. Süer, 2011 Kululu 2, soldan görünüş - C. Süer, 2011 Kululu 2, sağdan görünüş - C. Süer, 2011 Kululu 2 - J. D. Hawkins, 2000   Kululu 3 - C. Süer, 2011 Kululu 3 - T. Bilgin, 2006 Kululu 3 - J. D. Hawkins, 2000
Kululu 4Kululu 5
Kululu 4 - J. D. Hawkins, 2000 Kululu 4 - J. D. Hawkins, 2000 Kululu 5 - J. D. Hawkins, 2000 Kululu 5 - J. D. Hawkins, 2000
Sfenks ve aslan başı
Sfenks başı - T. Bilgin, 2006 Sfenks başı - T. Bilgin, 2006 Sfenks başı - T. Bilgin, 2006 Sfenks gövdesi - T. Bilgin, 2006 Aslan başı - E. Anıl, 2011



İlgili yayınlar:
Hawkins, J. D. Corpus of Hieroglyphic Luwian Inscriptions, Vol 1, Berlin, 2000: 442-47, 485-92, 500-2 ve levha 244–47, 270–73, 283–85.
Kalaç, M. "Kayseri Müzesinde Bulunan Kululu (XII) Steli [Die hieroglyphische Stele aus Kululu (XII) im Kayseri Museum]," AnAr 9, 1983: 167–70. (Kululu 4)
Kalaç, M. "Die Stele aus Kululu (XIII)," AnAr 10, 1986: 359–66. (Kululu 5)
Payne, A. Iron Age Hieroglyphic Luwian Inscriptions, Atlanta, 2012: 50–52, 87–88.

Resim kaynakları:
Tayfun Bilgin, 2006.
Ertuğrul Anıl, 2011.
Cüneyt Süer, 2011.
Kurt Bittel, Die Hethiter, München, 1976.
J. David Hawkins, 2000.


Kululu 1 stelinin çevirisi:
Ben Tuwati’nin hizmetkarı Ruwa’yım.
Bu evler Sahizi(?) için yıkılmıştır.
Ben onları inşa ettim,
ve onları ev olarak yaptım,
ve kendim Aratali’nin Fırtına Tanrısı’nı diktim,
ve ben ona her yıl bir öküz ve 3 koyun sunacağım.
Her kim bu evleri Tuwati’den ister,
veya Amata’yı,
veya Lahi(zi)(?)’yi,
veya üzüm bağ(ların)ı,
kim olursa olsun,
Aratali’nin Fırtına Tanrısı onun Aratali’sini ... !
Kubaba’nın Hasami köpeği, Tuwati’nin Amura’sı onu kovalasın(?)!
Onun Hasami Maratami(?)sini ve onu yesin!
Ama bu tanrılar Tuwati’ye karşı hoş gelsin,
ve başka birine bunu vermesin!
Ben Tuwati’nin adaletiyle tanrıların huzuruna gittiğimde bu evler burada (kalacak).

Kululu 2 stelinin çevirisi:
Ben Panuni, güneşin kutsadığı prens.
Çocuklarım benim için burada mühürlü(?) bir belge(?) yaptı.
Yatak(lar)ımda yiyerek (ve) içerek(?) … tanrı Santas adına ben öldüm.
ve Kawari'ler beni Zarumata yaptı (veya benim için Kawari'leri
Zarumata yaptı.
Kim beni rahatsız ederse,
büyük bir adam,
veya [küçük?] bir adam,
veya her kim (olursa),
Santa'nın marwainzi tanrıları onun anıtına saldırsınlar,
ve onun evini mühürlesinler!

Kululu 3 stelinin çevirisi:
Ben İlasi, hükümdar, yazici (veya: hükümdarin yazicisi)
Benim adaletimle, benim [...] ben …-tım.
Bana çocuklarım …. ver[di](?)
ve bana(?)[iyi](?) ekmek […
….
….] ben uzaklara gittim,
Çocuklarım bu steli benim için dikti
Kim bu steli ortadan kaldırırsa,
….