Ana Sayfa
English

Karatepe

Karatepe Geç-Hitit kalesi (Aslantaş olarak da bilinir) Osmaniye ilinin Kadirli ilçesi yakınlarındadır. 1946 yılında Prof. Helmut Bossert ve Dr. Halet Çambel tarafından keşfedilmiştir. İlk kazıları Bossert ve Prof. Bahadır Alkım yapmış, Çambel onlardan sonra devam ettirmiştir. Kaleyi, M.Ö. 8. yy.’da Adana ovasının hükümdarı olan Azativata, kuzeyden gelecek savaşçı gruplara karşı bir sınır kalesi olarak yaptırmış ve Azativataya adını vermiştir. Kaleyi güneydeki ovalardan başlayıp iç Anadolu düzlüklerine uzayan kervan yolu batıdan, Ceyhan nehri (antik dönemdeki adı Pyramos) – şimdi Aslantaş Baraj gölü - ise doğudan kuşatır. Kalenin yüksek kulelerle çevrili ‘T’ şeklinde planlanmış iki anıtsal kapısı vardır. Her iki kapıda da iki kule arasındaki geçitte, bazalt kaya üzerine oturtulmuş dikey mil üzerinde dönebilen iki kanatlı ahşap kapıdan sonra yer alan sağlı sollu iki odayı geçerek kaleye girilir. Güneybatı kapısının iç tarafındaki kutsal alanda çift boğalı kaidesi üzerinde Fırtına Tanrısı heykeli yeralır. Heykel restore edildikten sonra özgün yerine dikilmiştir. Girişteki iç duvarlar aslan heykelleri ve sfenksler ile bazalt bloklara oyulmuş, kültürel, mitolojik ve günlük yaşamdan sahnelerin tasvir edildiği rölyef ve yazıtlarla bezenmiştir. Her iki kapıdaki bazalt stel ve kabartmalar üzerinde hem Fenike dilinde ve hem de Luvi hiyeroglifi ile yazılmış bir kitabe vardir. Aynı metin Fırtına Tanrısı heykeli üzerinde de Fenikece tekrar edilmiştir. Yazıt bu dillerdeki bilinen en uzun ikidilli metindir ve Luvi hiyerogliflerinin çözülmesinde önemli rol oynamıştır.

"Deniz Kavimleri"nin istilası (M.Ö. 1200 civarı) sonucu Hitit İmparatorluğu’nun yıkılmasından sonra Toros dağlarının güneyinde Malatya (Aslantepe), Sakçagözü, Maraş, Karkamış, Zincirli gibi küçük Geç Hitit devletleri türemişti. Bir kaç yüzyıl sonra bu şehir devletleri de birer birer Asurlular tarafından fethedilmişler ve ortadan kaldırılmışlardır. Asativata’nın hükümdarlığı da bu döneme rastlamaktadır. Onun kalesi de büyük bir olasılıkla ya M.Ö. 720’de V. Shalmaneser veya M.Ö. 680’de Esarhaddon tarafından yağmalanarak, yakılıp yıkılmıştır.


Büyük boy görmek için resimler üzerine tıklayınız.

Güney Kapısı
Güney Kapısı Güney Kapısı
Güney Kapısı - Doğu Duvarı
Güney Kapısı Doğu Duvarı Güney Kapısı Doğu Duvarı Güney Kapısı Doğu Duvarı Güney Kapısı Doğu Duvarı Güney Kapısı Doğu Duvarı Güney Kapısı Doğu Duvarı Güney Kapısı Doğu Duvarı
Güney Kapısı - Batı Duvarı
Güney Kapısı Batı Duvarı Güney Kapısı Batı Duvarı Güney Kapısı Batı Duvarı Güney Kapısı Batı Duvarı Güney Kapısı Batı Duvarı Güney Kapısı Batı Duvarı
Güney Kapısı - Doğu ve Batı Avlusu
Güney Kapısı Doğu Avlusu Güney Kapısı Batı Avlusu Güney Kapısı Batı Avlusu Güney Kapısı Batı Avlusu Güney Kapısı Batı Avlusu Güney Kapısı Batı Avlusu Güney Kapısı Batı Avlusu
Fırtına Tanrısı Heykeli
Fırtına Tanrısı Fırtına Tanrısı Fırtına Tanrısı Fırtına Tanrısı Fırtına Tanrısı Fırtına Tanrısı
Kuzey Kapısı
Kuzey Kapısı Kuzey Kapısı
Kuzey Kapısı - Doğu Duvarı
Kuzey Kapısı Doğu Duvarı Kuzey Kapısı Doğu Duvarı Kuzey Kapısı Doğu Duvarı Kuzey Kapısı Doğu Duvarı Kuzey Kapısı Doğu Duvarı Kuzey Kapısı Doğu Duvarı Kuzey Kapısı Doğu Duvarı Kuzey Kapısı Doğu Duvarı
Kuzey Kapısı - Batı Duvarı
Kuzey Kapısı Batı Duvarı Kuzey Kapısı Batı Duvarı Kuzey Kapısı Batı Duvarı Kuzey Kapısı Batı Duvarı Kuzey Kapısı Batı Duvarı Kuzey Kapısı Batı Duvarı Kuzey Kapısı Batı Duvarı
Kuzey Kapısı - Doğu Avlusu
Kuzey Kapısı Doğu Avlusu Kuzey Kapısı Doğu Avlusu Kuzey Kapısı Doğu Avlusu
Kuzey Kapısı - Batı Avlusu
Kuzey Kapısı Batı Avlusu Kuzey Kapısı Batı Avlusu Kuzey Kapısı Batı Avlusu Kuzey Kapısı Batı Avlusu Kuzey Kapısı Batı Avlusu Kuzey Kapısı Batı Avlusu Kuzey Kapısı Batı Avlusu Kuzey Kapısı Batı Avlusu Kuzey Kapısı Batı Avlusu Kuzey Kapısı Batı Avlusu



Resim kaynakları:
Tayfun Bilgin, Bora Bilgin, Ertugrul Anil, 2009.


Yazıtın çevirisi:

AZATIWATA’nın SÖYLEMİ

Ben gerçekten Asativata'yım,
Güneşin kutsadığı, Fırtına Tanrısı'nın kulu
Adanava hükümdarı Avariku’nun yücelttiği,
Fırtına Tanrısı beni Adanava kentinin anası ve babası yaptı,
Ve ben Adanava kentini geliştirdim
Ve ben Adanava ülkesini genişlettim, hem batıya, hem de doğuya doğru.
Ve benim günlerimde Adanava kentinde refah
tokluk ve rahatlık vardı ve Pahara’nın tahıl ambarlarını doldurdum
Ata at kattım, kalkana kalkan,
orduya ordu, ... herşey Fırtına Tanrısı ve tanrılar için,
Kibirlilerin kibirlerini kırdım, ülkedeki tüm kötüleri ülke dışına attım
Kendime konaklar yaptım,
ırkımı huzura kavuşturdum,
ve babamın tahtına oturdum, bütün krallarla barış yaptım.
Krallar da beni ataları olarak kabul ettiler, adaletim, bilgeliğim,
ve iyi yüreğim için.
Bütün sınırlarımda güçlü kaleler kurdum,
kötü kişilerin, çete başlarının bulunduğu sınırlarda, hiçbiri Muksas evine itaat etmiyordu, ben, Asativata hepsini ayağımın altına aldım.
Oralardaki kaleleri yıkıp, yeni kaleler kurdum ki Adanava’lılar rahat ve huzur içinde yaşasın.
Batıda
ben güçlü ülkeleri yendim.
Bunları benden önceki krallar yenememişti.
Ve ben Asativata, onları alt ettim, onları kendime kul ettim.
Ve onları ülkemin doğusuna yerleştirdim
sınırlarımın içine.
Ve benim günlerimde Adanava sınırlarını batıya, aynı zamanda doğuya doğru genişlettim ki önceleri korkulan bu yerlerde, erkeklerin yürümeye korktukları ıssız yollarda, benim günümde kadınlar iğlerini çevirerek gezinmektedir.
Ve benim günümde bolluk, tokluk, rahatlık ve barış vardı.
Ve Adanava ve Adanava ülkesi huzur içinde yaşıyordu.
Ve ben bu kaleyi kurdum,
Ve ona Azativataya adını verdim.
Çünkü Fırtına Tanrısı ve tanrılar beni buna yönelttiler,
ki bu kale Adana ovasının ve Muksas evinin koruyucusu olsun.
Benim günlerimde Adanava halkında huzur ve barış vardı,
benim günlerimde Adanava halkı kılıçtan geçirilmedi.
Ve ben bu kaleyi kurdum, ona Azativataya adını verdim.
Oraya Fırtına Tanrısı'nı yerleştirdim ve ona kurbanlar adadım; yılda bir öküz, çift sürme zamanı bir koyun, sonbaharda bir koyun adadım. Ben onu kutsadım.
Fırtına Tanrısını kutsadım.
O, bana uzun günler, sayısız yıllar ve bütün kralların üstünde büyük bir güç bahşetti.
Ve bu ülkeye yaşayan insanlar sığır, çoban, bolluk (yiyecek) ve şaraba sahip oldu,
onların dölleri bol oldu, Fırtına Tanrısı ve tanrılar sayesinde.
Onlar Azativata'ya ve Muksas evine hizmet ettiler.
Ve eğer krallar arasında bir kral, prensler arasında bir prens veya ünlü birisi
Asativata'nın adını bu kapıdan siler, buraya başka bir ad yazar, aynı zamanda bu kente göz
diker ve Azativata'nın yaptırdığı bu kapıyı yıkar, yerine başka bir kapı yapar ve ona kendi adını verirse,
hırs, nefret ya da kötülük amacıyla bu kapıyı yıkarsa,
o zaman Gök Tanrısı, Yer Tanrısı ve Evrenin Güneşi ve tanrıların tüm nesilleri bu kralı, bu prensi ya da bu ünlü kişiyi yeryüzünden sileceklerdir.
Yalnızca Azativata'nın adı sonsuza dek ölümsüzdür,
Güneşin ve Ayın adı gibi.