Ana Sayfa
English

Alacahöyük

Alacahöyük, Çorum ilinde, Hattuşa’nın (Boğazköy) 36 km. kuzeydoğusundadır. İlk olarak 1907 yılında Makridi Bey tarafından kazılmış, düzenli araştırmalar 1935 yılında Türk Tarih Kurumu tarafından başlatılmıştır. İlk kazılar, H. Z. Koşay ve R. O. Arık tarafından yürütülmüştür. 1997’den beri de Ankara Üniversitesi’nden Prof. Dr. Aykut Çınaroğlu tarafından yürütülmektedir.

Hitit öncesi dönemin önemli şehirlerinden olan Alacahöyük, Hitit döneminde yakınındaki Hattuşa’nın gölgesinde kalmıştır. M.Ö.2500 yıllarına kadar giden Hitit öncesi kral mezarlarından çıkan eserler en önemli buluntulardır. Fakat ayakta kalmış yapılar Hitit dönemine aittir. Ortostatlarla kaplı şehir duvarlarının okçular için rampaları da bulunan iç ve dış kapıları mevcuttur. Hitit dönemine ait iki büyük sfenks tarafından korunan güneydeki anıtsal giriş, iki kule arasında kalacak şekilde düzenlenmiştir. Kapı pervazı olarak kullanılan yaklaşık 4 m. yüksekliğindeki yekpare taş dikmelerin (monolit) yerden yaklaşık 2 metrelik bölümleri sfenks biçiminde yontulmuştur. Bu Sfenksli Kapı’dan girilen geniş Hitit yapı kompleksi halen tam olarak kazılmamıştır. Sfenksli Kapı’nın yanındaki kule temelleri birçok ortostatla kaplanmıştır. Rölyef ve sfenkslerin çoğu M.Ö. 14. yy.’a aittir. Bunlar replikaları ile değiştirilmiş ve asılları Ankara’ya, Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne taşınmıştır.



Büyük boy görmek için resimlere tıklayınız.

Güney yönünden görünüm - Google Earth E. Akurgal, 2001 Ön planda kraliyet mezarları - T. Bilgin, 2006 Hitit öncesi döneme ait kral(?) mezarı, Çorum Müzesi - T. Bilgin, 2006 T. Bilgin, 2006 T. Bilgin, 2006 T. Bilgin, 2006 Kapı arslanı Kızgın boğa Av hayvanları Av sahnesi Arslan avı Kralın tanrıya sunumu


Sfenksler ve Güney Kapısının Rölyefleri
Sfenks ve rölyeflerin çoğunun asılları Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ndedir.

İlk kazılar sırasında B. Bilgin, 1999 T. Bilgin, 2006 T. Bilgin, 2006 T. Bilgin, 2006 C. Süer, 2009 C. Süer, 2009 C. Süer, 2009 Müzisyenler ve köpek eğiticisi(?) Kılıç yutanlar ve akrobatlar Rahipler(?) Kral ve kraliçe kurbandan önce İki başlı kartal


Alacahöyük Hitit Su Bendi
Gölpınar barajı olarak da bilinir. Hitit belgelerinde bahsedilen, IV.Tudhaliya tarafından M.Ö. 1240 yılı cıvarlarında yaptırılan 10'dan fazla su bendinden biri olabilir. 15000 m³ su tutma kapasitesine sahip olan bend 2002 yılında restore edilmiştir. Alacahöyük köyü tarafından hala sulama amaçlı kullanılmaktadır. Baraj setindeki kazılarda bir stel kaidesi ve bir stelin üst ucuna ait tanrıça Hepat'ın isminin okunduğu hieroglif yazıtlı bir bazalt parça bulunmuştur.


Foto: T. Bilgin, 2006 Foto: T. Bilgin, 2006 Foto: T. Bilgin, 2006 A. and B. Dinçol, 2008



Hitit Öncesi Tipik Dini Objeler
Alacahöyük buluntularının en önemlileri, M.Ö. 3. binyıla ait Hitit öncesi dönemin Kral mezarlarında bulunan inançla ilgili objelerdir. Tanrıları temsil eden hayvanlar veya güneş diskleri şeklindedirler. Genellikle mezar hediyeleri olarak bulunan bu objeler cenaze alaylarında dini simgeler olarak taşınmış olmalıydı.


T. Bilgin, 2014 K. Bittel T. Bilgin, 2014 N. Kişnişçi, 2007 T. Bilgin, 2014 T. Bilgin, 2014 T. Bilgin, 2014 T. Bilgin, 2014 N. Kişnişçi, 2007 T. Bilgin, 2014 Horoztepe'den, New York - T. Bilgin, 2010 New York - T. Bilgin, 2010 Boğazköy'den - K. Bittel Horoztepe'den G. Ortiz Kolleksiyonu, Cenevre İstanbul - T. Bilgin, 2012 G. Ortiz Kolleksiyonu, Cenevre K. Bittel Yozgat'dan - K. Bittel British Museum - T. Bilgin, 2007 Özel kolleksiyon D. Ghezelbash kolleksiyonu, Paris Çorum, Kalınkaya  - Yıldırım ve Zimmerman Horoztepe(?) T. Bilgin, 2014 N. Kişnişçi, 2007



İlgili yayınlar:
Alexander, R. L. "A Great Queen on the Sphinx Piers at Alaca Hüyük," Anatolian Studies 39, 1989: 151-58.
Baltacıoğlu H., "Four reliefs from Alacahöyük," Anatolia and its Neighbors. Studies in Honor of Nimet Özgüç, 1993: 55-60.
Börker-Klähn, J. and U. Krafzik. "Zur Bedeutung der Aufsätze aus Alaca Höyük" WO 17, 1986: 47–60
Koşay, H. Alaca Höyük Excavations: Preliminary report on Research and Discoveries, 1963-1967, Ankara: TTK 28, 1973.
Mellink, M. J. "Observations on the Sculptures of Alaca Höyük," Anadolu XIV, 1970:15-27.
Orthmann, W. "Zu den Standarten aus Alaca Höyük," Istanbuler Mitteilungen 17, 1967: 34–54.
Özgüç, T. "Alacahöyük. Ein Kultort im Kerngebiert des Reiches," Die Hethiter. Das Volk der 1000 Götter. 2002: 172-175.
Ünal, A., "Weitere Deutungsversuche der Orthostatenreliefs am Sphinxtor von Alaca Höyük aus philologischer Sicht," Acts of the
      IIIrd International Congress of Hittitology,
1998: 593-604.
Alacahöyük kazı raporları ve yayınları.

Resim kaynakları:
Tayfun Bilgin, 2006-2014.
Bora Bilgin, 1999.
Cüneyt Süer, 2009.
Ekrem Akurgal, The Hattian and Hittite Civilizations, Ankara, 2001.
Kurt Bittel, Die Hethiter, München, 1976.
Ali and Belkıs Dinçol, "Neue hieroglyphische Dokumente aus Alaca Höyük", Coll An VII, 2008: 175.
Naci Kişnişçi 2007 - gunce.marsyas.gen.tr
T. Yıldırım ve T. Zimmerman, "News from the Hatti Heartland," Antiquity Vol 80 No 309, September 2006.